Miejsca wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Unesco:
Kraków
Historyczne centrum Krakowa
Kraków – miasto królewskie, dawna stolica Polski jest miejscem o długiej i bogatej historii. Ze względu na swoją historyczną rolę i liczne zabytki, stał się symbolem polskiej tożsamości.
Obszar wpisu obejmuje Wzgórze Wawelskie, Stare Miasto w obrębie Plant oraz dzielnicę Kazimierz ze Stradomiem.
Lokacja miasta na prawie magdeburskim w 1257 roku anektując wcześniejsze osady z ich budowlami sakralnymi, wytyczyła szachownicowy plan miasta otoczonego murami obronnymi, z największym w Europie kwadratowym rynkiem. Do dzisiaj obszar ten stanowi jądro kompozycyjne Krakowa i funkcjonuje jako jego centrum. Średniowieczne miasto otoczone było zespołem fortyfikacji, z których pozostał Barbakan oraz fragmenty murów z Bramą Floriańską i basztami Pasamoników, Stolarską oraz Cieśli. W miejscu murów, obronnych wałów i fos w XIX w. utworzony został jedyny w swoim rodzaju park – Planty Krakowskie, które jak niegdyś fortyfikacje, pierścieniem otaczają najstarszą część miasta.
Teren historycznego centrum nasycony jest zabytkowymi kamienicami mieszczańskimi, dworami i pałacami, a także licznymi kościołami i klasztorami (kościół Mariacki, ŚŚ. Piotra i Pawła, Św. Andrzeja, dominikanów, franciszkanów), budowlami publicznymi o charakterze reprezentacyjnym i komercyjnym (Wieża Ratuszowa, Sukiennice, Magistrat Krakowski) oraz budynkami uniwersyteckimi (Collegium Maius). Architektura Krakowa charakteryzuje się niezwykłą różnorodnością – każda epoka artystyczna pozostawiła w tym mieście swój ślad. Oś średniowiecznego centrum wyznacza „Droga Królewska” prowadząca od Bramy Floriańskiej z Barbakanem, poprzez ulicę Floriańską, Grodzką i Kanoniczą na górujące nad miastem Wzgórze Wawelskie. Od końca pierwszego tysiąclecia Wawel odgrywał rolę ośrodka władzy świeckiej i kościelnej, o czym świadczą relikty zabudowań pochodzących już z IX w., przede wszystkich zaś renesansowy Zamek Królewski wzniesiony na fundamentach wcześniejszych budowli oraz gotycka Katedra pw. ŚŚ. Stanisława i Wacława – miejsce koronacji królów polskich i ich nekropolia.
W roku 1335 król Kazimierz Wielki na prawie magdeburskim ulokował na ówczesnej wyspie wiślanej nowe miasto Kazimierz. Na rynku, którego pozostałością jest obecny Plac Wolnica, wzniesiono m.in. ratusz, wagę oraz kramy sukienne. Miasto, które dzięki znakomicie funkcjonującemu handlowi i rzemiośle szybko stało się bogatym ośrodkiem, także otoczone zostało murami obronnymi, podkreślającymi jego autonomię. W końcu XV wieku po wschodniej stronie Kazimierza wytworzyło się Oppidum Judeorum – miasto żydowskie z ulicą Szeroką jako centrum, oddzielone murem od części chrześcijańskiej.
Obok kamienic i klasztorów, wśród których poczesne miejsce zajmuje klasztor paulinów na Skałce (miejsce śmierci Św. Stanisława, patrona Polski i nekropolia wybitnych osobistości polskiej kultury), zachowane są synagogi i cmentarz żydowski. Pomiędzy Krakowem lokacyjnym a Kazimierzem znajduje się wzgórze wawelskie oraz dzielnica Stradom.
Historia i rozwój miasta nierozerwalnie związane są z ufundowaną w 1364 r. przez Kazimierza Wielkiego Akademią Krakowską. Ten jeden z najstarszych w Europie uniwersytetów, od XV w. nazywany Uniwersytetem Jagiellońskim, do dziś stanowi międzynarodowy ośrodek naukowy.
Obszar światowego dziedzictwa jest nie tylko polem inwestycji konserwatorskich, ale jest też miejscem spacerów, spotkań, kontemplacji sztuki, a także miejscem wydarzeń kulturalnych cenionych w świecie. Przez jego teren przebiegają trasy i szlaki turystyczne przybliżające najcenniejsze zabytki i sanktuaria miasta. We wnętrzach krakowskich zabytków, a także na ulicach i bulwarach wiślanych odbywają się festiwale, koncerty, spektakle oraz imprezy nawiązujące również do bogatej historii i tradycji miasta.
więcej informacji na stronie internetowej
Galeria:
Partnerzy projektu
Darczyńcy
