Miejsca wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Unesco:
Sękowa
Zachowany do dnia dzisiejszego drewniany kościół w Sękowej, został wzniesiony około roku 1520, w typowym dla tego regionu Polski wariancie kościoła jednonawowego z węższym prezbiterium. Na przestrzeni dziejów był on wielokrotnie odnawiany i przekształcany, a jego obecny wygląd to w znaczącej mierze efekt działań z XVII i XVII wieku. Wówczas otoczono go podcieniami, tzw. sobotami, zbudowano wieżyczkę na sygnaturkę oraz od strony zachodniej dobudowano wieżę.
Rok 1885 przyniósł znaczące zmiany dla historii obiektu, gdyż w Sękowej wzniesiono z fundacji Józefy Szymanowiczowej, nowy, neogotycki, murowany kościół, który w roku następnym konsekrował ówczesny biskup Ł. Sołecki. Drewniana świątynia utraciła dotychczasowy status parafialny. W 1888 roku wnętrze kościoła udekorowano bogatą polichromią figuralną.
W tym czasie zainteresowali się nią artyści młodopolscy, którzy uwiecznili go na swoich pracach (m.in. Józef Mehoffer, Stanisław Wyspiański, Włodzimierz Tetmajer).
Przed I wojną światową drewniana świątynia posiadał cenne i bogate wyposażenie, m. in. ambonę z trzema późnorenesansowymi ołtarzami z wieku XVII, w których znajdowały się obrazy z XVI stulecia.
Kres świetnej historii obiektu przyniosła wojna, która wybuchła w roku 1914.
W pobliżu przebiegał front i toczyły się krwawe walki. Stacjonujące w okolicy wojska prawie doszczętnie rozebrały kościół do budowy umocnień oraz na opał, żołnierze zniszczyli również wyposażenie wnętrza – rozbili ołtarze, kamienną chrzcielnicę, część sprzętów zrabowali.
Po zakończeniu działań wojennych przystąpiono do odnowy i restauracji świątyni. Odbudowano zakrystię, odtworzono podcienia, gontami pokryto dach i ściany. Większości wyposażenia nie udało się jednak odzyskać, odrestaurowano jedynie ołtarz główny i odtworzono chrzcielnicę.
Kolejne prace restauratorskie i konserwatorskie miały miejsce w latach 1953-1955, ale gruntowny remont świątynia przeszła w latach 1983-1992, odnowiono wtedy nie tylko sam obiekt, ale także uporządkowano otoczenie i odtworzono kamienny mur wokół kościoła.
Działania te zostały zauważone i docenione, przyznaniem w roku 1994 międzynarodowej nagrody „Prix Europa Nostra”. Natomiast ówczesny proboszcz, ks. Prałat Stanisław Dziedzic otrzymał z rąk Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego najwyższe odznaczenie – Medal „Gloria Artis”.
O malowniczości świątyni świadczy wysoki, jednokalenicowy, dwuspadowy dach, którego wysokość sięga ponad 8,5 metra. Bardzo charakterystyczna jest niska, rozłożysta, kwadratowa wieża, nakryta kopulastym hełmem. Z detali architektonicznych uwagę przykuwają głównie portale gotyckie. Zachowały się trzy: główny, południowy oraz prowadzący z z prezbiterium do zakrystii. Wnętrze świątyni jest skromne: późnorenesansowy ołtarz główny z początku XVII wieku. Dwa boczne ołtarze, są działami współczesnymi. Najcenniejszym elementem wyposażenia jest późnogotycka kamienna chrzcielnica w 1522 roku. Na południowej ścianie kościoła zachowały się fragmenty neogotyckiej polichromii, sprzed 1888 roku.
Bibliografia:
Kornecki M., Sękowa : z dziejów kościoła drewnianego. Kraków, 1998
Kutaś P., Kościoły drewniane UNESCO w Małopolsce. Zakrzów, 2009
więcej informacji na stronie www.sekowa.rzeszow.opoka.org.pl




