Miejsca wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Unesco:
Archipelag Vega
Archipelag Vega tworzy grupa 6 tysięcy wysp skupionych wokół głównej o nazwie Vega. Znajduje się on w południowej części okręgu Nordland, w połowie długości wybrzeża. Ten krajobraz kulturowy zajmuje obszar 103, 710 hektarów, z którego 6, 930 stanowi ląd. Archipelag zamieszkany jest przez około 1400 osób (większość osiedliła się na wyspie Vega) Nieprzerwanie od ponad 10 000 lat zajmują się oni rybactwem i rolnictwem. Miejsce to jest jednym z najważniejszych rejonów, gdzie hoduje się i zbiera ptasie jaja tradycyjnymi metodami (jeden ze sposobów zarabiania pieniędzy) dla porównania w Islandii proces ten został unowocześniony i zmechanizowany.
Archipelag Vega to liczne wyspy, szkiery, góry, mokradła a także w wiele gatunków roślin, ptaków i zwierząt. Można bez wątpliwości nazwać go rajem dla ornitologów - odnotowano tu 222 gatunków ptaków. Archipelag jest największą kolonią kormoranów na świece oraz zimowym lęgowiskiem morskich ptaków. Można tu spotkać wiele gatunków kaczek, majestatyczne orły oraz bernikle (duże ptaki z rodziny kaczkowatych) Miejsce to zamieszkane jest przez jedyny w swoim rodzaju gatunek kaczek - edredonów, które przez wieki dały się udomowić człowiekowi. Tradycją jest zbieranie ich jaj i piór a nawet budowanie specjalnych schronień, gdzie mogą je złożyć.
Zbiorniki wodne pełne ryb spowodowały wzrost populacji wydr i kilku gatunków fok. Często rejony te odwiedzane są przez wieloryby oraz pochodzące z Arktyki foki. W latach 30 ubiegłego wieku sprowadzono na Archipelag Vega północnoamerykańską norkę w celu pozyskania futra tego zwierzęcia.
Niestety nieudana kontrola nad jej populacją spowodowała zdziczenie gryzoni, co stanowiło poważne zagrożenie dla jaj kaczek i morskich gatunków ptaków. Z kolei łosiom udało się dotrzeć na archipelag z kontynentalnej części Norwegii. Znaczna jest również populacja zajęcy, jeży oraz gryzoni.
Głównym budulcem domów na Archipelagu Vega było drewno. Jego brak zmuszał miejscową ludność do wznoszenia miejsc zamieszkania z dryfujących po morzu kłód, fragmentów wraków, odłamków łodzi lub materiałów, które wyrzucano za burtę. Niekiedy sprowadzano je z części kontynentalnej Norwegii. Domy stojące na archipelagu znacznie różnią się między sobą pod względem stylu. Związane jest to z częstymi przeprowadzkami między lądem a wyspami, podczas których transportowano całe domy. Zwrócone są one w stronę linii brzegowej, ich dachy pokryte są papą a drzwi wejściowe znajdują się w najdłuższej ścianie. Na archipelagu nie brak też budynków użytecznych dla lokalnej społeczności – magazynów, rybackich chat czy stodół, jednak wiele z nich jest w bardzo złym stanie technicznym lub w ogóle zostało wyburzonych.
Archipelag Vega stanowi znakomity przykład funkcjonowania obok siebie dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego. Na listę światowego dziedzictwa UNESCO został wpisany w 2004 roku.
W czasie ostatnich paru lat realizowanych było wiele programów mających na celu ochronę jego dziedzictwa kulturowego m.in. latarni w Bremstein.
Directorate for Cultural Heritage we współpracy z radą miasta Vega i okręgu Nordland w okresie kilku lat zrekonstruował około 20 budynków w opuszczonym , rybackim miasteczku Skjaervaer.
Archipelag Vega jest miejscem świetnie przystosowanym do poruszania się piechotą i na rowerze. Nadmorski szlak archipelagu prowadzi przez najcenniejsze jego miejsca, istnieje możliwość wycieczek po znajdujących się tam górach.
Ciekawym miejscem jest położna niedaleko wyspa Lamoy, gdzie odnaleziono liczne pozostałości z epoki kamienia.
Na archipelagu działa wiele muzeów m.in. tzw. Dom endedronów (dotyczący tradycyjnego zbieractwa jaj), muzeum rybactwa w Vegstein (kolekcja starych silników łodzi), w miejscowości istnieje również wypożyczalnia łódek, muzeum w Gladstad z ekspozycją dotyczącą życia pierwszych mieszkańców archipelagu z epoki kamienia. W Gladstad znajduje się również drewniany kościół z 1864 roku.
więcej informacji: http://www.verdensarvvega.no/english.htm (wersja angielska)
http://www.riksantikvaren.no/English/Norwegian_World_Heritage/ (wersja angielska)
http://www.norgesverdensarv.no/ (wersja norweska)
Partnerzy projektu
Darczyńcy
