Roros

Miasteczko górnicze w Røros położone niedaleko granicy ze Szwecją powstało dzięki złożom rud miedzi, które wydobywano tu od 1644 do 1977 roku. Według legendy miejscowy farmer Hans Olsen Åsen podczas polowania w 1644 roku zastrzelił renifera, który upadając na ziemię odsłonił spod niej ten cenny minerał.
W 1646 roku założono pierwszą kopalnię miedzi – Roros Kobberverk, która jako jedyna otrzymała zgodę króla na eksploatację tego surowca w rejonie. Odkrycie rud miedzi przyciągnęło górników z innych krajów (szczególnie z Niemiec) co zaowocowało przekształceniem niewielkiego osiedla w rozwinięte miasto, które przez ponad trzy stulecia szczyciło się mianem najważniejszego górniczego miasta w Norwegii i stanowiło tygiel kultury duńskiej, niemieckiej i szwedzkiej. Szczególną rolę pełniła kopalnia Nyberget, użytkowana z przerwami od XVII do XIX wieku (została zamknięta z powodu wyczerpania się zasobów).
W 1936 roku natrafiono na nowe złoża rud miedzi, co spowodowało otwarciem kopalni Olafa (na cześć księcia Olafa, który często odwiedzał tereny miasta). Røros wiele razy było najeżdżane przez Szwedów, których przyciągały bogactwa rud miedzi. Pomiędzy 1644 a 1977 rokiem wydobyto tam ponad 100 000 ton miedzi oraz 525 000 ton pirytu.
W 1679 roku Røros zostało całkowicie zniszczone przez pożar i ponownie odbudowane. Z tamtego okresu pozostał nie zmieniony układ ulic. Z XVIII i XIX wieku zachowało się ponad 80 drewnianych domów i gospodarstw. Najstarszym z nich jest XVII wieczny zajazd, w którym mieszkali odkrywcy rud. Tak wspaniale zachowana urbanistyka miasta pozwala zaobserwować jak przebiegał jego rozwój przez stulecia. Ochrona miasteczka w Roros rozpoczęła się już w 1923 roku (objęła ona 8 na 20 zabytkowych domów). Początkowo jednak był to proces trudny ze względu na małą świadomość mieszkańców. Dopiero wpis na listę światowego dziedzictwa UNESCO spowodował wzrost świadomości mieszkańców o unikatowości Roros. Obecnie ochroną obejmuje około 400 budynków.
Charakterystyczną budowlą Røros jest kościół wznoszony w latach 1780 – 1784, zbudowany na planie ośmiokąta. Na jego białej dzwonnicy widnieją symbole górnictwa : młot i tłuczek. Barokowe wnętrze świątyni zostało wykonane przez norweskiego rzeźbiarza Pedera Ellingsena. Jest to jeden z najważniejszych norweskich kościołów (można zwiedząc go z przewodnikiem) Nieodłącznym elementem krajobrazu Røros są hałdy żużlu otaczające miasto oraz liczne huty i kopalnie. Niezwykle ciekawym obiektem jest kopalnia Olafa (otwarta dla turystów od 1981 roku) ,która dzięki technicznej aranżacji dźwiękowo – świetlnej znakomicie obrazuje pracę górników a w jednej z jej podziemnych hal organizowane są koncerty i uroczystości. Miasteczko górnicze w Røros zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1980 roku.
Røros obecnie (2009 r.) jest zamieszkane przez 11,600 osób i zajmuje obszar 5,342 km²

Røros oferuje wiele atrakcji turystycznych, związanych z historią miasta oraz umożliwiających na aktywny wypoczynek.
W wakacje lokalne biuro organizacji turystycznej w Røros proponuje wycieczki po Starym Mieście (w języku angielskim lub niemieckim).
Do atrakcji turystycznych miasta zalicza się m. in.:
Kopalnie Olafa – znajduje się 13 km na północny wschód od Røros. Obejmuje dwie kopalnie starszą Nyberget oraz kopalnię Olafa. Zwiedzający schodzą do obiektu 500 m pod ziemią a dalej 50 m do głównej hali. Kopalnia świetnie obrazuje pracę górnika na przestrzeni wieków (narzędzia, oświetlenie itp.)
Kościół w Røros – jeden z najważniejszych norweskich kościołów, można zwiedzać z przewodnikiem
Muzeum Røros – Smelthytta – miejsce przetopu miedzi od 1646 do 1953 roku. Obecnie jest to muzeum. Główna ekspozycja muzeum dotyczy procesu wytopu i produkcji miedzi przedstawionego na miniaturowych modelach.
Hiort-Engan Studiogalleri – Peder Hiort był jedną z najciekawszych lokalnych postaci (budowniczy kościoła, teolog, nadzorujący wydobywanie miedzi). Można zwiedzać jego posiadłość w Engen, barokowy ogród, mały kościółek z 1765 roku, pracownię kowala, piec obserwatorium astronomiczne oraz galerię w ośmiokątnej wieży gdzie znajduje się jego pracownia.
Górskie miasteczko w Vingelen – jedna z niewielu działających górskich farm Norwegii, znajduje się tam prawie 800 budynków sprzed 1900 roku, w tym fabryka sera.
Muzeum Johna Falkbergeta – dom norweskiego pisarza, który w czasach młodości pracował jako górnik w Røros. Jego książki opisujące dzieje regionu i ciężkie życie pracowników kopalnie przetłumaczono na 19 języków.
Dodatkowymi formami aktywnego wypoczynku są:
zimą przejażdżki psimi zaprzęgami wraz z łowieniem ryb pod lodem organizowane przez Alaskan Husky Tours, latem organizują wycieczki rowerowe po górach,
wycieczki konne,
wycieczki na największe skandynawskie lądowe wydmy znajdujące się na północny wschód od centrum,
możliwość wędkowania, trasy biegowe po górach zimą o łącznej długości 1000 km (mapa dostępna w informacji turystycznej) .

więcej informacji: http://www.riksantikvaren.no/english/Norwegian_World_Heritage/Roros_Mining_Town/ (wersja angielska)

http://www.norgesverdensarv.no/ (wersja norweska)

Powrót do strony głównej

Partnerzy projektu

Darczyńcy